Wat zijn de cijfers?
Wereldwijd is er geweldig werk verricht door organisaties en wetenschappers. We weten wat onze planeet belast en we weten welke veranderingen onze impact tot een acceptabel niveau kunnen terugbrengen. Maar weten is geen veranderen.
Echte verandering wordt door de massa gerealiseerd. Het goede nieuws: de meeste mensen zijn bereid om te veranderen. Het slechte nieuws: we doen het niet. Daar zijn twee hoofdredenen voor:
- Wat betekenen deze cijfers?
Watergebruik is nog het eenvoudigst: L/kg. Maar broeikasgas wordt uitgedrukt in kg CO₂-eq/kg, landgebruik in m²·y/kg, en vanaf hier wordt het alleen maar complexer. Deze eenheden zijn logisch en kwantificeren impact op een relevante manier – maar zijn niet bruikbaar in het dagelijks leven.
2. Dagelijkse beslommeringen zitten in de weg!
Iedereen heeft het al druk genoeg. Zelfs als mensen zouden begrijpen welke keuzes ze moeten maken, moeten ze hun gewoonten veranderen – diepgewortelde gewoonten. En dat kost moeite en tijd. Iets wat de meesten van ons niet hebben.
De brug bouwen
We hebben al beschreven hoe je de behoefte aan extra tijd en moeite wegneemt. Met een systemische aanpak is het heel goed mogelijk om een consument in staat te stellen duurzamer te eten, terwijl hun leven makkelijker en gezonder (en goedkoper) wordt.
Maar dat systeem heeft eenvoudige classificaties en praktische referenties nodig. Eén getal dat impact kwantificeert, en opties vergelijkbaar maakt. En één referentie om te beoordelen of iets goed is of niet. Hoe verhoudt voedsel A zich tot B? En hoe verhouden ze zich allebei tot wat acceptabel is? Een brug tussen wetenschappelijke data en het dagelijks leven.
Leaf Cost is die brug. Het is een eenvoudig, universeel vergelijkbaar getal dat alle klimaatimpact-componenten samenvat. Uitgedrukt als “de prijs voor de natuur”: hoeveel Leaves heb je vandaag gegeten? Hoe? Blijf lezen.
Leaf Cost
Werken met impactparameters is een multidimensionale opgave. Hoe tel je kg CO₂-eq/kg broeikasgas bij m²·y/kg landgebruik op? Zelfs als je ze naar dezelfde eenheid omrekent: wat weegt zwaarder? En als je zover bent: wat is acceptabel? 3 dimensies – 3 stappen:
Gelukkig hebben gevestigde bronnen zoals FAOSTAT, Poore en Nemecek, en de EAT-Lancet-commissie uitstekende referenties gedefinieerd om deze stappen te doorlopen.
6 Normaliseren – vergelijk met het gemiddelde
Alle klimaatimpact-componenten hebben verschillende eenheden – verschillende meetlatten.
De eenvoudigste manier om te normaliseren, is de eenheden weg te strepen, zodat alles langs dezelfde meetlat ligt. Deel simpelweg de impact van specifiek voedsel door de impact van de gemiddelde impact van voedsel. Geen eenheden meer, alles genormaliseerd.
Het resultaat is simpel: dit voedingsmiddel veroorzaakt twee keer zoveel broeikasgas en de helft van het water van het gemiddelde. Alles wordt vergelijkbaar.
Wegen – overschrijding bepaalt urgentie
Nu is alles vergelijkbaar, maar we zijn nog niet klaar om het tot één getal samen te vatten. We moeten eerst de verschillen in urgentie aanpakken. Niet elke impactsoort is even ernstig.
Hier biedt het Planetary Boundaries-raamwerk – door de EAT-Lancet-commissie toegepast op het voedselsysteem – de relevante houvast. De mate van overschrijding bepaalt de wegingsfactor voor elke impactcomponent. Simpel en effectief: wat ver voorbij de veilige grens is geduwd, weegt zwaar; wat binnen de grenzen blijft, weegt minder.
En nu kunnen we alle klimaatimpact-componenten samenvatten tot één relevant impactgetal: de Leaf Cost.
Evalueren – vergelijken met de referentie
Zodra de klimaatimpact in Leaf Cost is uitgedrukt, weten we hoe groot de impact is, maar nog niet of die acceptabel is of niet.
Maar die vergelijking wordt een “piece of cake”. Bereken de Leaf Cost van het Planetary Health Diet van EAT-Lancet en daar is je referentie. Helder en eenvoudig. Wil je een ander dieet als referentie gebruiken? Zelfde mechanisme. Personalisatie binnen handbereik.
Impactevaluatie gerealiseerd en geschikt om ingezet te worden om een consument in staat te stellen duurzamer te eten.
Status van Leaf Cost
Op dit moment dekt de Leaf Cost-calculator van Leftover Lucy broeikasgas, land- en watergebruik, maar het systeem is universeel. Andere impactcomponenten kunnen exact hetzelfde mechanisme volgen en zullen één voor één toegevoegd worden. Het mechanisme staat.
Lokalisatie & productiemethode
Tot nu toe hebben we het calculatiemechanisme voor klimaatimpact besproken. Dat is universeel toepasbaar. Impact is echter niet homogeen.
Sla uit de Sahara heeft een andere impact dan sla van een akker in Nederland. Bijv. waterschaarste telt. Een tomaat die in Italië wordt gegeten en uit Italië komt, heeft een andere impact dan een tomaat uit Spanje. Afstand telt. Een paprika van het land heeft een andere impact dan één uit een verwarmde kas. De methode telt. En ga zo maar door.
Dit onderscheid zit niet in het mechanisme, maar in de gebruikte data. Zowel aan de aanbod- als aan de vraagzijde.
Aanbodzijde
Er zijn geweldige datasets beschikbaar met uiteenlopende reikwijdtes. En dat is een feest!
Poore en Nemecek hebben een uitstekende set met wereldwijde gemiddelden samengesteld. Dat is een goede basis voor de wereldwijde default waardes. Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) heeft een uitgebreide dataset met als reikwijdte de voedingsmiddelen die in Nederland worden verkocht (verkocht, niet per se geproduceerd). Nutteloos voor consumenten in Indonesië, maar veel relevanter voor mensen die in Nederland eten. Daarmee is een deel van de lokalisatie geregeld.
De meeste datasets bieden niet alleen specifieke waarden, maar ook bandbreedtes. Die bandbreedtes houden rekening met verschillen in productiemethoden, afgelegde afstand en andere variaties. Allemaal binnen de eerder genoemde reikwijdte. Je weet niet wat de consument zal kiezen, maar het is in elk geval mogelijk om de impact van de keuzes die de consument kán maken te kwantificeren en te visualiseren.
Nog een voorbeeld om de impact van ingrediënten specifieker te maken, is seizoensgebondenheid. De seizoensgebondenheid van producten (in combinatie met locatie) is bekend. Gebruik tijd als factor in de bepaling van de Leaf Cost, en seizoensgebondenheid is meegenomen.
Het is de data die bepaalt hoe specifiek we kunnen worden. Dit zal zich in de loop van de tijd ontwikkelen en het mechanisme moet daarop voorbereid zijn.
Tot nu toe hebben we de ingrediënten geëvalueerd, maar er zijn nog andere relevante factoren die de totale impact van ons eten beïnvloeden. Bijvoorbeeld hoe we koken en verspillen. Beide tellen mee. In ons model om consumenten te helpen duurzamer te eten hebben ze hun plek, en ze zijn ook eenvoudig aan het Leaf Cost-model toe te voegen. Beide zijn uit te drukken in Leaf Cost en op te tellen bij de rekening. Bereidingskosten voor recepten, en verspilling (snijverlies en verstreken houdbaarheid), wanneer die zich voordoen. Het past allemaal.
Vraagzijde
We hebben ook informatie van de consument nodig. Zonder hun locatie werkt geen enkel lokalisatiemechanisme. Bij het kopen van voeding hebben ze nog steeds de keuze tussen industriële producten bij de megastores of precieze porties bij de lokale biologische en regeneratieve boerderijwinkel. Wij bieden de opties – zij maken de keuzes die hun exacte Leaf Cost bepalen.
Mijn droom
Er is een manier om het nóg specifieker te maken. Nu hebben we het over mijn BHAG (Big Hairy Audacious Goal – mijn “ik heb mijn droom waargemaakt”-doel). Het Leaf Cost-mechanisme is echt universeel toepasbaar – en kan daarom door heel de toeleveringsketen heen worden toegepast. Elke schakel voegt zijn eigen geverifieerde Leaf Cost toe. Impact kan van A tot Z worden getraceerd en voedsel kan met een gecertificeerde Leaf Cost worden aangeboden. Klimaattransparantie in haar ultieme vorm.
Stel je de implicaties daarvan eens voor! Echt, stel het je voor! Niet alleen voor hoe het consumenten begeleidt, maar ook voor de classificatie van restaurants, beleidsvorming en wetgeving. Elke discussie wordt concreet.
Aan de slag!
Er is veel te doen. Maar het mooie is: vanaf nu is het alleen nog uitvoering! De calculator werkt. Deze recepten zijn er doorheen gegaan. Nu is het tijd om het toegankelijk te maken voor iedereen en verder verfijnen. Zolang de (wetenschappelijke) wereld met deze prachtige datasets blijft komen, is het Leaf Cost-mechanisme in staat om de brug naar het dagelijks leven te bouwen.
Schrijf je hieronder in om het te volgen:
Nieuwsgierig naar onze ontwikkelingen?
Schrijf je in en blijf op de hoogte
Geef een reactie